Boek Kumtich

Vermits over Kumtich weinig gedrukte bronnen bestaan, heeft Kempeneers een groot aantal archiefstukken geraadpleegd.
Het resultaat is een degelijke studie over de plaatsnamen van het dorp.
Honderden vergeten plaatsnamen worden op kaarten weer zichtbaar. Uitgestorven gehuchten zoals Stratem haalden door dit werk opnieuw de stafkaarten van het Nationaal Geografisch Instituut.
Bovendien maakt de indeling in rubrieken het werk zeer leesbaar.
Verlucht met toponymische kaarten en foto’s.

U kan "Kumtich" bestellen via de website van dr. Paul Kempeneers.

Het oude Kumtich

Volgens een Status animarum (of zieltjeslijst) van 1771 woonden in Kumtich 134 families of 710 "zielen". Ze leefden verspreid als volgt: in Kumtich (dorp) 75 families of 370 zielen, in Breisem 20 families of 110 zielen, in Bielekout 3 families of 26 zielen, in Hoksem 16 families of 98 zielen, en in Stratem 20 families of 106 zielen. Eigenaardig genoeg verdween Stratem daarna van de kaart (fig. 2).

Figuur 2: Panoramisch zicht rond 1913.
Figuur 2: Panoramisch zicht rond 1913. (Verzameling R. Thioulants).

De naam Kumtich behoort tot de groep nederzettingsnamen, gevormd met het Gallo-Romeinse achtervoegsel -acum. Het eerste lid van acum-namen is dikwijls een Romeinse persoonsnaam. Zo is Kumtich te verklaren uit ouder Comitiacum, met de betekenis "toebehorend aan Comitius". De oudst overgeleverde vormen zijn: 1140 Compteka, 12de eeuw Comptec, 1189 de Conteyo, 1212 Cumthihc, enz. Vanaf 1947 is de verplichte en gemoderniseerde schrijfwijze Kumtich.

Een gelijkaardige naam komt in Luxemburg voor, namelijk Küntzig, maar met Luxemburgse taalontwikkeling. De oudste vorm luidt in 1440 de Cumiciaco. Toevallig is de oudst opgetekende vermelding van Kumtich even oud. Ook het nabijgelegen Vissenaken is een acum-naam. Het eerste lid is waarschijnlijk de persoonsnaam Fescennius.


Dr. P. Kempeneers.

Verschenen in de Brabantse Folklore nr. 280, dec. 1993, p. 312-340 en ook apart in 1994, 29 blz. Ook in: Publipers 1993.

© 2015 Edelhart Kempeneers
XHTML 1.0 Transitional